CMReportNET Tahsilat Gecikme Yükü Nasıl Hesaplanır
CMReportNET Tahsilat Gecikme Yükü Nasıl Hesaplanır
Tahsilat listesinde yalnız toplam alacağı görmek, gecikmenin işletme üzerindeki etkisini anlatmaya yetmez. Aynı tutardaki iki alacaktan biri yeni vadeye gelmiş, diğeri uzun süredir açık kalmış olabilir. CMReportNET Desktop Tahsilat Listesi, kullanıcı tarafından belirlenen aylık oranla “Gecikme Yükü” hesaplayarak bu farkın incelenmesine yardımcı olur. Hesap bir analiz aracıdır; otomatik faiz faturası kesildiği veya cari hesaba yeni borç yazıldığı anlamına gelmez.
Ekrandaki alanlar ve gerçek formül
Tahsilat Listesi'nin üst bölümünde “Aylık Faiz Oranı (%)” alanı bulunur. Hesap, listedeki “Açık Tutar” ve “Vade Tarihi” bilgilerini kullanır. Sonuç “Gecikme Yükü” sütununda gösterilir. Buradaki aylık oran işletmenin analiz amacıyla girdiği değerdir; yazılımın kendiliğinden belirlediği resmi oran olarak yorumlanmamalıdır. Oran değiştirildiğinde mevcut listedeki hesap yeniden değerlendirilir.
Formül şöyledir: Gecikme Yükü = pozitif açık tutar × aylık oran / 100 × gecikme günü / 30. Gecikme günü, değerlendirme günü ile vade tarihi arasındaki gün farkıdır; negatif fark sıfır kabul edilir. Açık tutar da negatifse hesapta sıfır kullanılır. Sonuç iki ondalık basamağa yuvarlanır. Hesap basit ve günle orantılıdır; bileşik faiz veya her takvim ayının gerçek gün sayısıyla ayrı ayrı hesaplama yapılmış gibi anlatılmamalıdır.
Sayısal örnekle yorumlama
Örnek olarak açık tutar 100.000 TL, aylık oran yüzde 3 ve gecikme 45 gün olsun. Önce 100.000 × 3 / 100 = 3.000 TL aylık karşılık hesaplanır. Sonra 45 / 30 oranıyla çarpılır ve 4.500 TL gecikme yükü bulunur. Bu, yöntemi açıklayan örnek bir analizdir; müşteriden mutlaka talep edilecek tutar olduğu anlamına gelmez. İşletmenin tahsilat ve sözleşme değerlendirmesi ayrı süreçtir.
Vadesi henüz gelmemiş aynı tutarda bir kayıt için gün farkı negatif olacağından yük sıfırdır. Vade günü de gecikme günü sıfır kabul edilir. Aylık oran sıfırsa, gecikme bulunsa bile hesaplanan yük sıfır olur. Bu nedenle sıfır sonuç gördüğünüzde “tahsilat sorunu yok” demeden önce oranı ve vade bilgisini kontrol edin. Gerekli açık tutar veya vade bilgisi boşsa sonuç boş kalabilir; boş ile sıfır aynı anlamda değildir.
Adım adım kullanım
1. Doğru firma ve listeyi açın
CMReportNET içinde ilgili Logo firması ve dönemi seçin. Finans bölümünden Tahsilat Listesi'ne geçin. Raporun kapsamını ve görüntülenen kayıtları kontrol edin. Alacakların toplamı ile tek tek ödeme planı satırlarını karıştırmamak için satırın temsil ettiği belge ve vadeyi inceleyin. Rapor tarihi veya filtreler değiştiğinde karşılaştırma kapsamının da değişebileceğini dikkate alın.
2. Aylık analiz oranını girin
“Aylık Faiz Oranı (%)” alanına kullanacağınız oranı yazın. Yüzde 3 için 3 girilir; 0,03 girilmesi farklı sonuç üretir. Ekranın ondalık gösterimini kontrol edin ve oranı ekip içinde açıkça belirtin. İki kişi farklı oranlarla rapor aldığında sonuçlar farklı olacaktır. Bu farkı yazılım hatası olarak görmeden önce kullanılan varsayımları karşılaştırın.
3. Gecikme Yükü sütununu inceleyin
Listeyi yenileyin ve Açık Tutar, Vade Tarihi ile Gecikme Yükü alanlarını birlikte okuyun. Sütun görünmüyorsa “Sütunlar” seçeneğinden görünürlüğünü kontrol edin. Yalnız en yüksek açık tutarı değil, yüksek tutar ile uzun gecikmenin birlikte bulunduğu kayıtları inceleyin. Renkli liste kullanılıyorsa renk yardımcı bir işarettir; asıl değerlendirme tarih ve tutar üzerinden yapılmalıdır.
4. Takip listesini oluşturun
Öncelikli kayıtları belirleyip ilgili cariyle görüşme sürecini işletin. Hesaplanan yükü, ödeme sözü tarihi ve gerçek tahsilat bilgisiyle birlikte değerlendirin. Bu tür takip notlarının uygulama tarafından otomatik oluşturulduğunu varsaymayın; kurumun kendi çalışma yöntemiyle kaydedin. Yeni tahsilatlar Logo kayıtlarına işlendiğinde listeyi yenileyerek açık tutarın ve hesaplanan yükün değişimini kontrol edin.
Kısmi tahsilatın etkisi
Hesap güncel açık tutar üzerinden yapılır. Örnekte 100.000 TL yerine 40.000 TL açık kaldığında, aynı yüzde 3 ve 45 günlük gecikme için sonuç 1.800 TL olur. Bu, mevcut açık bakiyenin seçilen oranla değerlendirilmesidir. Geçmişte yapılan bütün kısmi ödemelerin tarihlerini ayrı ayrı bölümlere ayıran tarihsel bir faiz ekstresiyle aynı şey değildir. Geçmiş dönem yükünü yeniden hesaplamak istiyorsanız bu sınırı göz önünde bulundurun.
Bu ayrım özellikle ay sonu karşılaştırmalarında önemlidir. Geçen ayın raporu ile bugünün raporu farklı açık tutarlar içeriyorsa sonuç değişebilir. İki çıktıyı kıyaslarken yalnız oranı değil, alınma tarihini ve kaynak verinin güncelliğini de not edin. Yeni bir tahsilat girilmesi veya vadenin düzeltilmesi, raporun beklenen şekilde değişmesine neden olur. Eski dosyayı yeni sonuçla karıştırmamak için dosya adında tarih kullanın.
Finans yöneticisi için kullanım senaryosu
Bir işletmede iki müşterinin de 50.000 TL açık bakiyesi bulunsun. Birincisi 10, ikincisi 60 gün gecikmişse aynı aylık oranla ikinci kaydın hesaplanan yükü altı kat olur. Bu bilgi, görüşme önceliğini belirlemeye yardımcı olabilir. Ancak tahsil edilebilirlik, müşteriyle yapılan anlaşma ve operasyonel durum gibi bilgiler yine ayrıca değerlendirilmelidir. Tek bir sütundan kesin risk sınıfı veya ödeme kararı çıkarılmamalıdır.
Haftalık toplantıda açık tutar, gecikme günü ve hesaplanan yük birlikte incelenebilir. Büyük tutarlı yeni vadeli alacaklarla küçük tutarlı çok eski alacakların farklı takip gerektirebileceği görülür. Rapor, bu görüşmeyi somut sayılarla destekler. İlgili ekibe paylaşılan Excel veya PDF dosyasında oranı ve tarihi belirtmek, sonuçların yanlış yorumlanmasını önler. Farklı para birimlerini açıklama olmadan tek toplamda birleştirmeyin.
Sık sorulan sorular
Hesap bileşik faiz midir?
Hayır. Açık tutar, aylık oran ve gecikme gününün 30'a bölünmesiyle basit hesap yapılır. Önceki yükün anaparaya eklenmesi söz konusu değildir.
Ay 31 gün sürerse formül değişir mi?
Bu hesapta günlük payda 30'dur. Her ayın gerçek takvim gününe göre ayrı oranlama yapıldığı varsayılmamalıdır.
Gecikme yükü otomatik fatura veya muhasebe kaydı oluşturur mu?
Hayır. Burada anlatılan alan rapor analizidir. Cari hesaba yeni borç yazılması veya faiz faturası düzenlenmesi ayrı işlemlerdir.
Sıfır veya boş sonuç ne demektir?
Sıfır oran, vadesi gelmemiş kayıt veya pozitif olmayan açık tutar sıfır sonuç verebilir. Eksik vade/açık tutar ise boş sonuç oluşturabilir; kaynak bilgiyi kontrol edin.
Ürün ve ilgili rehberler
CMReportNET ürün tanıtımı üzerinden kapsamı inceleyebilir, CMReportNET Desktop kurulum dosyasını resmi dağıtım adresinden indirebilirsiniz.
